Podręcznik Trikker

1. Witamy

Co robi Trikker, jak zbudowana jest dokumentacja i od czego zacząć.

1.1 Co robi Trikker

Trikker rysuje Schemat jednokreskowy i Plan sytuacyjny instalacji elektrycznej i łączy je razem z listą obwodów oraz Zestawienie materiałów w jedną dokumentację gotową do odbioru.

Różnica wobec zwykłego programu do rysowania: na Schemat jednokreskowy nie rysujesz linii ani nie przeciągasz symboli. Wybierasz symbol i klikasz punkt przyłączenia, do którego należy. Trikker sam wylicza cały układ, rysuje połączenia i nadaje każdemu obwodowi literę. Robi to od nowa przy każdej zmianie, więc schemat zawsze pozostaje poprawny.

1.2 Praca w pięciu krokach

1. Zacznij od Schemat jednokreskowy. Wybierz symbol z biblioteki i kliknij punkt wstawiania.
2. Narysuj plan na Plan sytuacyjny albo zaimportuj istniejący plan budowlany z AutoCAD-a lub PDF-a jako podkład.
3. Umieść symbole użyte na schemacie na planie jednym kliknięciem. Zostają powiązane ze swoim odpowiednikiem.
4. Wypełnij dane dokumentacji na karcie Dokument: klient, miejsce instalacji, instalator i organ kontrolny.
5. Wydrukuj dokumentację z karty Drukuj albo utwórz z niej plik PDF.

Cztery sposoby pracy

Nie każda dokumentacja wymaga obu rysunków. Wybierz sposób pracy pasujący do zlecenia; na karcie Drukuj decydujesz potem, które części zostaną wydrukowane.

1.3 Co jest potrzebne

• Komputer z Windows lub macOS. Każde urządzenie, na którym działa Windows, uruchomi Trikkera, a od wersji 2.0 Trikker działa również na macOS. Nie ma osobnych wymagań sprzętowych.
• Połączenie internetowe, od czasu do czasu. Rysowanie, zapisywanie i eksport działają bez sieci; sprawdzenie licencji i utworzenie pliku PDF wymagają połączenia. Zobacz Internet i praca bez sieci.
• Kod licencji, dla wersji pełnej. Bez kodu Trikker działa jako wersja demonstracyjna.

2. Instalacja i uruchomienie

2.1 Pobieranie i instalacja Trikkera

Instalator pobiera najnowszą wersję i działa też jako aktualizacja: nie musisz wcześniej usuwać starszej wersji.

1. Zamknij inne programy. Instalacja może wymagać ponownego uruchomienia komputera.
2. Przejdź na www.trikker.be/en/web-version-windows. Pobieranie zaczyna się od razu.
3. Otwórz pobrany plik. Jeśli pojawi się ostrzeżenie bezpieczeństwa Windows, wybierz Tak albo Uruchom.
4. Poczekaj, aż instalacja się zakończy, i uruchom Trikkera.

Na macOS pobierz plik .dmg ze strony www.trikker.be/download-mac. Otwórz go i przeciągnij Trikkera do folderu Programy, a potem uruchom Trikkera z tego folderu.

2.2 Wdrażanie Trikkera na wielu komputerach

Instalujesz Trikkera dla całego zespołu albo za pomocą narzędzia MDM/wdrożeniowego, na przykład Microsoft Intune? Odbywa się to za pomocą tego samego instalatora, uzupełnionego o cichą instalację i licencję na urządzenie. Pełne wyjaśnienie, z krokami właściwymi dla Intune, znajduje się na stronie Wdrażanie Trikkera na wielu urządzeniach.

2.3 Pierwsze uruchomienie

Przy pierwszym uruchomieniu Trikker sam wybiera język na podstawie twojego systemu operacyjnego (jeśli zna ten język). Nie pojawia się osobne okno. Język możesz zmienić w każdej chwili; zobacz Język programu.

Jeśli twoja licencja ma kilku użytkowników imiennych albo użytkowników wpisywanych samodzielnie, podajesz swoje imię i nazwisko w oknie ustawień: otwórz Ustawienia na karcie Dodatki i przejdź do karty Użytkownik. Dopóki pole nazwy jest puste, nie możesz zapisać: Trikker zgłasza wtedy Imię i nazwisko jest wymagane

2.4 Warunki użytkowania i przetwarzanie danych

Przy uruchomieniu wersji na komputer Trikker najpierw pokazuje Przetwarzanie planu podczas drukowania. Nie ma tu nic do wyboru: plik PDF twojej dokumentacji powstaje na serwerach Trikkera, a mówi o tym tekst. Przewiń do końca (Przewiń do końca tekstu.); dopiero wtedy przycisk Rozumiem staje się aktywny.

• Rozumiem potwierdza, że przeczytałeś powiadomienie. Potem już nie wraca.
• Zamknij zamyka okno bez potwierdzenia i niczego nie zapisuje: powiadomienie wraca przy następnym uruchomieniu i przy każdej próbie drukowania.

Dopóki nie potwierdzisz powiadomienia, nie możesz drukować: Trikker zgłasza Drukowanie niemożliwe z tekstem Trikker tworzy plik PDF na swoich serwerach. Dopóki nie potwierdzisz powiadomienia na ten temat, drukowanie jest niemożliwe. Możesz je przeczytać ponownie w Ustawienia - Prywatność.

Dopiero po potwierdzeniu powiadomienia pojawia się, jednorazowo, drugie okno: Pomóż ulepszyć Trikker. Oferuje dwie opcjonalne zgody:

• Wyrażam zgodę na wykorzystanie tych planów do analizy użytkowania w celu ulepszenia programu Trikker.
• Wyrażam zgodę na wykorzystanie tych planów do trenowania przyszłych modeli AI.

Są od siebie niezależne i niczego nie blokują: możesz drukować bez żadnej z nich. Zapisz je przyciskiem Zapisz preferencje; jeśli zamkniesz okno przyciskiem Zamknij, obie pozostają wyłączone. Okno jest proponowane tylko raz, nawet jeśli zamkniesz je bez zapisywania. Później możesz je zmienić w sekcji Prywatność. Te okna startowe pojawiają się tylko w wersji na komputer; powiadomienie jest w każdym razie wymagane przy drukowaniu, dopóki nie zostanie potwierdzone.

2.5 Aktualizacje

Przy uruchomieniu Trikker pyta serwer, czy jest nowsza wersja. Jeśli tak, otwiera się okno Dostępna aktualizacja z pytaniem Dostępna jest nowa wersja Trikker. Czy chcesz ją pobrać i zainstalować? i przyciskami Teraz oraz Później.

Przy aktualizacji obowiązkowej nie ma wyboru: widnieje wtedy Dostępna jest wymagana aktualizacja. Kliknij OK, aby zainstalować. i tylko OK.

2.6 Koniec wsparcia dla wersji

Wersja Trikkera jest wspierana do ustalonej daty końcowej. Gdy ta data się zbliża (trzydzieści dni wcześniej), program ostrzega; gdy minie, Trikker zgłasza Ta wersja Trikker nie jest już wspierana. Prosimy o instalację najnowszej wersji Trikker Potem program się zamyka.

Zainstaluj wtedy najnowszą wersję przez www.trikker.be/en/web-version-windows. Twoja licencja i twoje dokumenty pozostają bez zmian.

3. Licencja i aktywacja

Bez licencji Trikker działa jako wersja demonstracyjna. Kod licencji odblokowuje wersję pełną.

3.1 Co potrafi wersja demonstracyjna

Istnieje tylko jeden instalator Trikkera. O tym, czy program zachowuje się jak wersja pełna czy demonstracyjna, decyduje licencja przy uruchomieniu. Wersja demonstracyjna pozwala wszystko wypróbować, ale jest celowo zbyt ograniczona, by tworzyć w niej prawdziwą dokumentację:

• najwyżej 5 obwodów na Schemat jednokreskowy. Po osiągnięciu tej granicy punkty wstawiania znikają, a Trikker zgłasza Wersja demonstracyjna Możesz narysować maksymalnie 5 obwodów. Usuń obwód, aby rysować dalej.
• jedna strona na Plan sytuacyjny
• znak wodny Trikker - Jeszcze nie aktywowano - na każdym wydruku i każdym eksporcie

3.2 Aktywacja kodem licencji

Ekran licencji znajduje się na karcie Dodatki.

1. Otwórz Dodatki. Bez licencji widnieje tam To jest wersja demonstracyjna Trikker
2. Wpisz albo wklej swój kod w pole pod napisem Masz już zakupioną licencję? Wprowadź tutaj swój kod licencji:
3. Kliknij Aktywuj. W czasie sprawdzania widnieje Twoja licencja jest sprawdzana...
4. Po powodzeniu ekran zgłasza Trikker jest aktywowany i gotowy do użycia i pokazuje przy Licencja została przypisana do: dane licencjobiorcy.

Te dane pojawiają się od tej pory także jako instalator na twoich wydrukach. Zmienisz je przyciskiem Zarządzaj licencjobiorcą.

Nie masz jeszcze kodu? Dopóki Trikker działa jako wersja demo albo licencja jest nieważna, ekran pomaga dalej przyciskiem Przejdź do sklepu internetowego, a dla licencji już kupionych Zarządzaj licencjami. Aby przenieść ten komputer na inną licencję, użyj Wprowadź inny klucz licencji..., którą znajdziesz, dopóki licencja jest aktywna.

3.3 Odczytywanie plakietki licencji

W oknie głównym pojawia się plakietka ze stanem licencji, gdy coś wymaga uwagi. Kliknięcie jej otwiera ekran licencji. Przy zdrowej licencji, albo w trakcie sprawdzania, plakietki nie ma.

Plakietka	Co to znaczy	Co robisz
Licencja wkrótce wygaśnie	Licencji od dłuższego czasu nie udało się odnowić. Pracujesz jeszcze w pełnej wersji.	Połącz komputer z internetem.
Wymagane połączenie	Zbyt długo offline: Trikker znów działa jako wersja demo.	Połącz się z internetem i kliknij Sprawdź połączenie.
Licencja wygasła	Sama subskrypcja wygasła.	Przedłuż licencję przyciskiem Zarządzaj licencjami.
Nieprawidłowa licencja	Serwer licencji zatrzymał licencję, nie jest ona ważna dla tego komputera albo nie udało się przekonwertować starego pliku aktywacyjnego.	Aktywuj ponownie na tym komputerze, otwórz stary plik jeszcze raz przy połączeniu z internetem albo skontaktuj się z nami.
Aktywuj Trikker	Nigdy nie aktywowano.	Wpisz swój kod licencji.

Jeśli przy uruchomieniu coś jest nie tak, Trikker sam otwiera kartę Dodatki z nagłówkiem Trikker został dezaktywowany i ponownie jest wersją demonstracyjną i wierszem z powodem. Zwykła wersja demo, której nigdy nie aktywowano, się nie narzuca.

3.4 Dalsza praca bez sieci

Trikker nie musi być stale online: przez pewien czas działa jako pełna wersja bez internetu. Potem prosi o połączenie.

Jeśli Trikker od pewnego czasu nie mógł połączyć się z serwerem, ekran mówi: Twojej licencji od pewnego czasu nie udało się zweryfikować na serwerze licencji. Połącz w odpowiednim czasie komputer z internetem, aby móc pracować bez przerwy. Jeśli zostaniesz offline jeszcze dłużej, Trikker wraca do wersji demo. Gdy połączenie się nie udaje, widzisz ramkę Odnów połączenie z wyjaśnieniem weryfikacji i przycisk Sprawdź połączenie, by spróbować ponownie.

3.5 Zamiana starego pliku licencji

Starsze licencje dostarczano jako plik aktywacyjny z rozszerzeniem .triklic. Taki plik nie aktywuje już Trikkera bezpośrednio.

Gdy go otworzysz (podwójne kliknięcie albo przez Otwórz z filtrem stary plik licencji), Trikker przesyła jego treść na serwer licencji, który zamienia starą licencję na licencję internetową dla tego komputera. Po powodzeniu Trikker zgłasza Trikker został aktywowany. Potrzebne jest więc połączenie internetowe. Jeśli plik zostanie odrzucony, pojawia się Trikker - Nieprawidłowy plik aktywacyjny z przyczyną podaną przez serwer poniżej.

3.6 Wersja edukacyjna

Szkoły pracują z licencją edukacyjną. Odblokowuje ona wszystkie funkcje rysowania, bez limitu obwodów i stron, ale sprawia, że wydruki są rozpoznawalne jako materiał dydaktyczny:

• u góry każdej strony znak wodny Trikker - Do użytku wyłącznie w celach edukacyjnych
• w tabelce rysunkowej, zamiast danych klienta: Wykonano w Trikker i Do użytku wyłącznie w celach edukacyjnych
• ekran wpisywania danych klienta jest wyłączony

Gdy licencja edukacyjna wygaśnie, Trikker zachowuje się jak przy każdej wygasłej licencji.

3.7 Licencje dla organu kontrolnego

Licencja na nazwę organu kontrolnego (Vinçotte) nie jest osobnym typem licencji: Trikker rozpoznaje ją po nazwie posiadacza licencji. Ukrywa ramki Instalator i Organ kontrolny i drukuje nazwę organu z licencji razem z nazwą i podpisem użytkownika.

4. Okno główne

4.1 Sześć kart

Okno główne ma sześć kart. Przechodzisz do nich klawiszem polecenia oraz 1 do 6, czyli Ctrl w systemie Windows i Command w systemie macOS; zobacz Skróty klawiaturowe.

4.2 Nowy, otwórz, zapisz

• Nowy (Utwórz nowy, pusty dokument) rozpoczyna dokumentację z gotową stroną zasilania.
• Otwórz (Otwórz istniejący dokument) otwiera plik .trik. Ten sam filtr proponuje też kopie .trikback oraz stare pliki licencji .triklic.
• Zapisz zapisuje dokumentację na jej miejscu; Zapisz jako pyta o nową nazwę albo nowe miejsce dla pliku .trik.
• Eksportuj (Eksportuj dokument do formatu zewnętrznego) otwiera okno eksportu; zobacz Eksport do Niko i Home Center.

Zamknij (Zamknij program) zamyka Trikkera. Jeśli dokument został zmieniony, Trikker najpierw pyta, czy chcesz go zapisać.

Ustawienia i Instrukcja nie należą do przycisków dokumentu, tylko do karty Dodatki. Podręcznik otwiera się wszędzie klawiszem F1.

4.3 Rysowanie albo wybieranie

Nad obszarem rysowania są dwa tryby i niemal wszystko, co robisz, zależy od tego, który jest aktywny:

• Rysuj (Włącz tryb rysowania), aby umieszczać symbole.
• Zaznacz (Włącz tryb zaznaczania), aby wybierać i zmieniać.

Na Plan sytuacyjny jest trzeci tryb, Pojedyncze symbole (Rysuj symbole, które nie mają powiązania ze schematem jednokreskowym), gdy tylko włączysz tę opcję w ustawieniach.

Pasek narzędzi schematu jednokreskowego

Przycisk	Co robi	Więcej
Rysuj	Umieszczanie symboli przez punkty wstawiania.	Dodawanie symboli przez punkty wstawiania
Zaznacz	Wybieranie i edycja.	Wybieranie symbolu albo całej gałęzi
Usuń, Kopiuj, Przenieś	Usuwanie, kopiowanie albo przenoszenie wyboru.	Kopiowanie i usuwanie
Ulubione	Zapisz zaznaczone symbole jako ulubione.	Zapisywanie ulubionych
Do góry, W dół	Symbol o jedno miejsce dalej albo wstecz.	Przenoszenie i zmiana kolejności
Znajdź na PS	Odnalezienie symbolu na planie.	Ze schematu na plan i z powrotem
Rysowanie swobodne	Pokazanie dodatkowych punktów wstawiania.	Dodatkowe punkty wstawiania

Po prawej stronie przycisków jest powiększenie: lupa z minusem pomniejsza, lupa z plusem powiększa, a suwak między nimi działa płynnie. Kółko myszy nad obszarem rysowania także powiększa.

4.4 Cofnij i ponów

Cofnij (krok wstecz) i Ponów (krok do przodu) cofają albo powtarzają każdą operację: dodanie, przeniesienie, usunięcie i zmianę właściwości, każdą jako jeden krok. Numeracja obwodów i układ przeliczają się razem z nimi.

Jeśli po cofnięciu wprowadzisz nową zmianę, kroki w przód przepadają. Historia jest też czyszczona przy zamknięciu dokumentu i za każdym razem, gdy przechodzisz na inną kartę: możesz cofnąć tylko to, co zrobiłeś na bieżącej karcie od chwili, gdy na nią weszłeś.

4.5 Kilka dokumentów obok siebie

Jedno okno Trikkera pokazuje jedną dokumentację. Otwórz i dwukrotne kliknięcie pliku .trik zastępują otwartą dokumentację w tym oknie; Trikker najpierw pyta, czy zapisać zmienioną dokumentację. W Windows możesz uruchomić Trikkera po raz drugi dla drugiej dokumentacji. Na macOS plik otwierany z Findera otwiera się w istniejącym oknie.

Dwie konsekwencje, które warto znać: karta schowka biblioteki należy do jednego okna, więc skopiowana gałąź nie przechodzi do innego okna (zobacz Kopiowanie i usuwanie). A sprawdzanie aktualizacji przy uruchomieniu odbywa się tylko wtedy, gdy działa dokładnie jeden program Trikker.

5. Dane dokumentacji

5.1 Klient i miejsce instalacji

Wszystkie dane dokumentacji znajdują się na karcie Dokument. Wypełniasz je raz; trafiają potem do tabelki rysunkowej każdego wydruku.

W ramce Klient stoją dane klienta: Nazwa:, Numer przedsiębiorstwa:, adres i dane kontaktowe.

Pod danymi klienta jest ramka budowy. Na górze stoi pole tekstowe z tytułem bloku budowy (domyślnie Lokalizacja instalacji elektrycznej, także na wydruku), pod nim pole kodu EAN przyłącza i pole wyboru Taki sam jak adres klienta. Gdy jest zaznaczone, pola adresu budowy znikają i obowiązuje adres klienta. Odznacz je, a pojawią się, abyś mógł wpisać osobny adres budowy.

5.2 Instalator

W ramce Instalator wybierasz, kto pojawia się na wydruku jako instalator:

• Pierwszy wybór pokazuje twoje imię i nazwisko z aktywowanej licencji i przenosi z niej nazwę oraz adres. Bez aktywacji widnieje (Ty sam, Twoje dane pojawią się tutaj po aktywacji). Logo pochodzi wtedy z ustawień, z karty Instalator; zobacz Pozostałe karty.
• Ktoś inny: pozwala wpisać nazwę, adres i dane kontaktowe samodzielnie.

Jeśli wybierzesz Ktoś inny:, pod twoimi danymi pojawią się też opcje logo: Bez logo, Drukuj logo obok danych i Drukuj tylko logo (te dwie działają dopiero, gdy jest logo). Własny plik wskazujesz przyciskiem Wybierz plik logo.

Tak wygląda to w tabelce rysunkowej wydruku: dane klienta i instalator z logo obok danych.

5.3 Organ kontrolny

W ramce Organ kontrolny wpisujesz uprawniony organ. Przycisk szukania (Wybierz z listy) otwiera Wybierz organ kontrolny i pozwala wybrać z dostarczonej listy. Zatwierdź przyciskiem OK albo kliknij wiersz dwukrotnie: to zamyka okno od razu.

Przycisk czyszczenia (Wyczyść dane) opróżnia pola. W ustawieniach możesz ustalić Domyślny organ kontrolny dla nowego dokumentu, aby każda nowa dokumentacja zaczynała się od niego. Na wydruku ta ramka stoi pod nagłówkiem Uprawniony organ kontrolny.

5.4 Użytkownik

Użytkownik to osoba pracująca z licencją. Jeśli twoja licencja ma kilku użytkowników imiennych albo użytkowników wpisywanych samodzielnie, swoje imię i nazwisko ustalasz w ustawieniach, na karcie Użytkownik. Za każdym razem, gdy zapisujesz dokumentację, ta nazwa zostaje w niej utrwalona. Użytkownik nie pojawia się na wydruku.

5.5 Język dokumentu

Język dokumentu określa język stałych opisów w tabelce rysunkowej, takich jak Instalator, Uprawniony organ kontrolny i Data. Podąża za językiem programu: zmienisz go w ustawieniach, a otwarty dokument go przejmuje i cała tabelka jest tłumaczona na nowo.

Uwaga: dotyczy to także tytułu bloku budowy. Jeśli wpisałeś tam własny tytuł, zostanie zastąpiony tekstem domyślnym w nowym języku.

6. Schemat jednokreskowy

Ty wybierasz symbole i ich punkt przyłączenia. Trikker je umieszcza, łączy i numeruje obwody.

6.1 Co jest już gotowe w nowym schemacie

Nowy dokument nie zaczyna się pusty. Trikker przygotowuje już stronę zasilania: kabel przyłączeniowy, na nim główny wyłącznik różnicowoprądowy 300 mA typu A, a pod nim rozdzielnicę z szyną uziemiającą i uziemieniem.

Chcesz od razu także czułe wyłączniki 30 mA z własną podrozdzielnicą? Ustaw to w wartościach domyślnych; zobacz Wartości domyślne nowych symboli. Licznika tam nie ma: znajdziesz go w bibliotece pod Wyłączniki nadprądowe, przewody,..., razem z gotowymi kablami przyłączeniowymi z wyłącznikiem i licznikiem kWh.

6.2 Dodawanie symboli przez punkty wstawiania

Obwód rysujesz w trzech krokach:

1. Wybierz Rysuj.
2. W lewej kolumnie kliknij kategorię, na przykład Gniazda, i wybierz symbol. Wybrany symbol dostaje pomarańczowe tło.
3. Kliknij pomarańczowy punkt wstawiania na schemacie.

Na schemacie pojawiają się punkty wstawiania: małe pomarańczowe kółka w każdym miejscu, w którym ten symbol może być przyłączony.

Jedno kliknięcie takiego punktu wstawia tam kopię symbolu. Symbol pozostaje zaznaczony w bibliotece, więc możesz od razu umieścić go jeszcze raz. Niektóre pozycje biblioteki są od razu całym obwodem, na przykład wyłącznik z przewodem i gniazdem; umieszczasz je w rozdzielnicy jednym kliknięciem.

6.3 Wstawianie symbolu pomiędzy

Gdy klikniesz punkt wstawiania leżący na przyłączu istniejącego symbolu, nowy symbol zostaje wstawiony pomiędzy: istniejąca linia przesuwa się za niego. Tak dodajesz później wyłącznik między rozdzielnicą a już narysowanym obwodem.

6.4 Dodatkowe punkty wstawiania

Przy zaznaczonym polu Rysowanie swobodne Trikker pokazuje dodatkowe punkty wstawiania, na przykład aby rozpocząć drugą gałąź obok istniejącej na tym samym przewodzie. Pole działa tylko w trybie Rysuj.

Wielkość kółek ustawisz w ustawieniach, na karcie Schemat jednokreskowy, suwakiem Rozmiar punktów przyłączeniowych. Na ekranie dotykowym większa wartość jest wygodniejsza.

6.5 Wybieranie symbolu albo całej gałęzi

W trybie Zaznacz jedno kliknięcie wybiera jeden symbol. Kliknij ten sam symbol ponownie, a wybierzesz całą gałąź: symbol razem ze wszystkim, co za nim wisi. Trzecie kliknięcie wraca do samego symbolu. Wybór poznasz po niebieskiej ramce.

Wszystkie przyciski działające na wybranych symbolach podążają za tym wyborem. Ta różnica decyduje na przykład o tym, czy Usuń usuwa jeden wyłącznik czy cały obwód.

6.6 Zmiana właściwości

Biblioteka zawiera typowe symbole, nie każdy wariant. Nie możesz znaleźć symbolu? Narysuj symbol, który jest do niego najbardziej podobny, i zmień jego właściwości: gniazdo staje się trójfazowe, bryzgoszczelne albo potrójne, przewód dostaje inny typ albo inny przekrój. Symbol na schemacie dopasowuje się do tego.

Wybierz w tym celu symbol. Obok obszaru rysowania pojawia się okno właściwości, pogrupowanych tematycznie. Właściwość to lista wyboru, pole wyboru albo pole do wpisania; zmiana obowiązuje, gdy tylko naciśniesz Enter albo klikniesz gdzie indziej.

Za pomocą Liczba rysujesz kilka jednakowych symboli jako jeden: gniazdo o liczbie trzy staje się gniazdem potrójnym, a na planie umieszczasz potem każde z osobna. Dzięki temu schemat pozostaje zwarty.

Właściwości wybranego symbolu zmieniasz w oknie właściwości obok obszaru rysowania. Dla najczęściej używanych właściwości jest szybsza droga: kliknięcie prawym przyciskiem na symbolu otwiera małe menu na obszarze rysowania, w którym przeglądasz możliwe wartości każdej właściwości strzałkami albo kółkiem myszy. Przy wyłączniku są to na przykład charakterystyka, liczba biegunów i prąd znamionowy; przy przewodzie typ i przekrój.

6.7 Przenoszenie i zmiana kolejności

• Przenieś odczepia wybór. Potem znów pojawiają się punkty wstawiania i klikasz miejsce, w którym symbole mają się znaleźć. Usunięcie i wstawienie dzieją się jako jeden krok, który cofa się też jednym ruchem. Na odczepionych symbolach punkty wstawiania nie pojawiają się: gałąź nie może być przyłączona do samej siebie.
• W dół i Do góry przesuwają wybrany symbol o jedno miejsce między jego sąsiadami. Tak zmieniasz kolejność obwodów w rozdzielnicy, a wraz z nią ich automatyczną literę.

Po umieszczeniu ekran wraca do trybu Zaznacz.

Za pomocą Do góry i W dół symbol przesuwa się za każdym razem o jedno miejsce na swoim przewodzie. Gdy wybierzesz wyłącznik obwodu, przesuwa się cały obwód w rozdzielnicy, a litery zmieniają się razem z nim.

6.8 Kopiowanie i usuwanie

Kopiuj umieszcza kopię w karcie biblioteki Ostatnio kopiowane symbole. Z tego miejsca umieszczasz ją przez punkty wstawiania tyle razy, ile chcesz, w tym samym oknie Trikkera: ta karta zachowuje siedem ostatnich kopii i nie przechodzi do innego okna. Na Schemat jednokreskowy nie ma przycisku wklejania: kopia leży w bibliotece.

Usuń albo klawisz Delete (na laptopie Mac także Backspace) usuwa wybór. Jeśli wybrany jest tylko symbol w środku linii, symbole za nim przyłączają się znowu do symbolu powyżej. Jeśli wybrana jest cała gałąź, gałąź znika w całości. Usuń i Kopiuj działają tylko w trybie Zaznacz.

6.9 Adnotacje i tekst

W kategorii biblioteki Adnotacje znajdziesz znaczniki, znaczniki liniowe i notatki tekstowe w różnych kolorach.

Adnotacje są wyjątkiem od stałego rozmieszczenia: przeciągasz je swobodnie myszą, a kliknięcie prawym przyciskiem obraca je co 90 stopni. Ich położenie jest zapisywane w dokumentacji.

6.10 Dlaczego schemat się przesuwa

Nie ustawiasz symboli na Schemat jednokreskowy samodzielnie. Po każdej zmianie Trikker przelicza cały układ: rozdzielnice leżą poziomo, obwody wiszą pionowo pod nimi, gałęzie, które by się dotykały, rozchodzą się, a linie połączeń są dorysowywane.

Mała zmiana może więc przesunąć cały schemat. To normalne zachowanie, nie błąd: kolejność i treść pozostają, przeliczane jest tylko rozmieszczenie. To, czym sterujesz, to kolejność i treść; rozmieszczenie z tego wynika.

Wyjątkiem są satelity: adnotacje oraz symbole, które umieszczasz przy zaznaczonym polu Umieść jako satelitę (tylko w trybie Rysuj). Satelita należy do symbolu, ale przeciągasz go swobodnie.

6.11 Ze schematu na plan i z powrotem

Przyciskiem Znajdź na PS przeskakujesz z wybranego symbolu do jego miejsca na planie. Działa to tylko wtedy, gdy symbol jest na planie. Powiązany symbol zostaje tam wybrany, a rysunek przesuwa się tak, aby znalazł się możliwie na środku.

W drugą stronę Znajdź na SJ przenosi cię z planu z powrotem na schemat.

6.12 Żyły i ich kolory

Dla każdego przewodu możesz udokumentować żyły i ich kolory. Okno Kolory przewodów pokazuje żyły tego przewodu; przyciskiem Dodaj przewód dodajesz jedną. W każdym wierszu przesuwasz ją strzałkami albo usuwasz koszem.

Dla każdej żyły klikasz pole koloru, aby wybrać kolor, i wpisujesz obok tekst (funkcję). Obok Kolory podstawowe i Kolory UTP opcja Utwórz samodzielnie pozwala złożyć własną kombinację, z drugim kolorem albo z Nie używaj dla żyły jednolitej.

7. Biblioteka symboli

7.1 Kategorie

Biblioteka jest obok obszaru rysowania, z kolumną kart po lewej. Każda karta ma symbol jako ikonę; nazwa pojawia się jako podpowiedź, gdy tylko przesuniesz nad nią wskaźnik.

7.2 Warianty i podpowiedzi

Nie ma pola wyszukiwania z dowolnym tekstem. Symbol znajdujesz przez karty kategorii i listy wariantów.

• Wiele pozycji to grupa wariantów: widoczny symbol jest wariantem aktywnym. Przytrzymaj wskaźnik na strzałce obok i rozwinie się panel ze wszystkimi wariantami, na przykład wszystkimi prądami znamionowymi wyłącznika. Panel pozostaje otwarty, dopóki poruszasz się w obrębie strzałki albo panelu, także przez puste miejsce, więc możesz wybierać spokojnie.
• Gdy zatrzymasz mysz na symbolu, zobaczysz opis zbudowany z tych samych elementów co zestawienie materiałów: części połączone znakiem plus, przy obwodzie złożonym więc liczby i typy wszystkich części, a przy długich obwodach skrócony trzema kropkami.

7.3 Zapisywanie ulubionych

Układ, który rysujesz często, zapisz jako ulubiony.

1. Wybierz symbole na schemacie.
2. Kliknij Ulubione (Zapisz zaznaczone symbole jako ulubione).
3. Wybór pojawia się razem ze wszystkim, co za nim wisi, jako jedna pozycja w karcie Ulubione.

Ulubione są osobiste i niezależne od dokumentacji: przechowywane są poza plikiem rysunku i dostępne w każdym dokumencie. W tej karcie możesz zmieniać kolejność i grupować pozycje przeciąganiem, a wybrany ulubiony usunąć klawiszem Delete albo przyciskiem Usuń. Każda zmiana jest zapisywana od razu.

7.4 Rysowanie przełącznika źródła

Trikker nie ma jeszcze własnego symbolu przełącznika źródła (przełącznika między dwoma lub więcej źródłami zasilania, na przykład sieć/generator albo sieć/falownik z akumulatorem). Rysujesz go sam, na jeden z dwóch sposobów.

Dla prostego przełączania między dwoma źródłami użyj symbolu Wyłącznik nadprądowy, ustawiając właściwość Typ na Styk lub Łącznik obrotowy. Podaj liczbę biegunów, a ewentualnie także prąd znamionowy.

Czy przełącznik ma położenie środkowe lub więcej niż dwa położenia (na przykład I-0-II)? Zmień wtedy nazwę symbolu Moduł przez właściwość Nazwa modułu i użyj numeracji wyjść jako pozycji przełącznika. To pokazuje pozycje w sposób wyraźny, w odróżnieniu od pierwszego sposobu.

Do samego połączenia, poza standardową logiką schematu (na przykład dwie ścieżki, które łączą się w jednym punkcie), zaznacz Rysowanie swobodne.

7.5 Więcej przykładowych schematów

Dla kilku konkretnych instalacji istnieje gotowy przykładowy schemat. Otwórz plik w Trikker, aby zobaczyć, jak taka instalacja jest zbudowana, albo użyj go jako punktu wyjścia dla własnego schematu.

• Rozdzielnica główna. Jak obwody są rozdzielone na rozdzielnicy głównej: pobierz przykładowy schemat.
• Panele słoneczne, stacja ładowania i akumulator. Połączenie paneli słonecznych ze stacją ładowania samochodu i akumulatorem: pobierz przykładowy schemat.
• Bardziej rozbudowana instalacja fotowoltaiczna. Pobierz przykładowy schemat.
• Instalacja Victron. Falownik/ładowarka albo sprzężenie AC/DC: pobierz przykładowy schemat.
• Moduł przekaźnikowy. Jak go podłączyć i sterować nim: pobierz przykładowy schemat.
• Równoległy obwód sterowania. Pobierz przykładowy schemat.

7.6 Import własnego symbolu

Dla symbolu, którego nie ma w bibliotece, na przykład symbolu producenta albo logo, importujesz własny obraz.

1. Otwórz kartę Ulubione w trybie Rysuj. Tylko tam przycisk jest widoczny.
2. Kliknij Importuj symbol... i wybierz plik obrazu (bmp, gif, jpg, png, ico, tiff, emf albo wmf).
3. W oknie Importuj symbol uzupełnij Opis na zestawieniu materiałów:, a przy Szerokość [mm] szerokość w mm. Wysokość wynika z proporcji obrazu.
4. Kliknij OK. Symbol jest teraz gotowy jako ulubiony.

Zaimportowany symbol otrzymuje też właściwości Adres, Funkcja automatyki domowej oraz liczbę i jest zapisywany w samej dokumentacji. Pierwotny plik obrazu nie jest już potem potrzebny.

7.7 Karta schowka

Karta Ostatnio kopiowane symbole wypełnia się za każdym razem, gdy użyjesz Kopiuj. Siedem ostatnich kopii zostaje; przy ósmej najstarsza znika.

7.8 Przegląd symboli

Na karcie Dodatki przycisk Przegląd symboli otwiera plik PDF ze wszystkimi symbolami i ich właściwościami. Przydatne, by położyć obok ekranu albo dać kontrolerowi.

Wszystkie symbole tej wersji wraz z wariantami są też dostępne online na stronie www.trikker.be/en/symbolen (po angielsku): po kliknięciu symbolu można samodzielnie przełączać jego właściwości.

8. Numeracja obwodów

8.1 Automatyczne litery obwodów

Każdy symbol rozpoczynający nowy obwód, zwykle wyłącznik albo bezpiecznik bezpośrednio pod rozdzielnicą, otrzymuje pierwszą wolną literę, w kolejności występowania obwodów na schemacie. Po Z ciąg biegnie dalej: AA, AB i tak dalej.

Symbole w obwodzie dziedziczą jego literę. Nie musisz nic robić. Litery i numery kolejne nie są zapisywane w pliku, lecz przeliczane przy otwarciu, więc nigdy nie rozejdą się z rysunkiem.

8.2 Nadanie stałej litery

Chcesz zachować litery istniejącej instalacji? Zaznacz symbol, który rozpoczyna obwód, i uzupełnij Stałe oznaczenie obwodu. Ta litera jest użyta dokładnie tak i wyłączona z automatycznego ciągu; pozostałe obwody numerują się od nowa wokół niej. Stała litera jest pomijana w ciągu każdej rozdzielnicy, w której przedrostek plus litera dają dokładnie ten tekst: stała litera K wyklucza K w rozdzielnicach bez numeru, ale nie 1/K w rozdzielnicy z numerem 1/. Chcesz zostawić K wolne także tam, wpisz jako stałą literę 1/K.

Za pomocą Nazwa obwodu nadajesz obwodowi dowolny opis, na przykład gniazda kuchnia. Pole Nazwa obwodu na schemacie (Po zaznaczeniu nazwa obwodu zostanie wydrukowana na schemacie) na karcie Schemat jednokreskowy umieszcza wszystkie nazwy obwodów na schemacie. Przez Położenie litery obwodu wybierasz, czy litera stoi poziomo, czy pionowo przy symbolu.

8.3 Kilka rozdzielnic

Wypełnij na rozdzielnicy właściwość Numer. Wszystkie obwody za tą rozdzielnicą otrzymują ten numer bez zmian jako przedrostek, a zliczanie liter zaczyna się od nowa dla każdej rozdzielnicy.

Trikker nie dodaje żadnego znaku rozdzielającego: wpisz go, jeśli go chcesz. 1/ daje 1/A, 1/B i tak dalej; 2 daje 2A, 2B. Numer złożony tylko ze spacji jest pomijany.

8.4 Numery kolejne w obwodzie

Punkty odbioru, które wiszą za przewodem w obwodzie, automatycznie dostają numer kolejny w tym obwodzie: gniazda obwodu A stają się A1, A2, A3. Jeśli wiszą w łańcuchu, jeden za drugim, dzielą numer gałęzi, na której wiszą.

Przy zacisku przyłączeniowym, punkcie przyłączenia, puszce odgałęźnej lub wyłączniku automatycznym możesz ustawić właściwość Start Podobwód na Nie, aby ten symbol nie rozpoczynał własnego numeru kolejnego. Inne symbole nie mają tej właściwości. Domyślnie jest ustawiona na Automatycznie.

8.5 Drukowanie listy obwodów

Zaznacz na karcie Drukuj pole Drukuj listę obwodów, aby wydrukować dodatkową stronę Lista obwodów: dla każdego obwodu litera pogrubioną czcionką, a obok nazwa obwodu.

Kolejność wybierasz opcją Alfabetycznie albo W kolejności schematu. Kolejność alfabetyczna stawia krótkie grupy liter przed dłuższymi (Z przed AA) i porównuje części liczbowe jak liczby (9 przed 10).

9. Plan sytuacyjny

Plan budynku, z symbolami ze schematu jednokreskowego w ich rzeczywistych miejscach.

9.1 Rysowanie planu

Pierwsza karta biblioteki, ta z domkiem, zawiera elementy budowlane. Wybierz Rysuj, kliknij element i narysuj go myszą. Plan jest rysowany w rzeczywistych milimetrach.

Szerokość ścian, okien i drzwi ustawiasz przy Szerokość wszystkich ścian, okien i drzwi; grubość linii przy Grubość linii. Te listy są dostępne tylko wtedy, gdy odpowiednie narzędzie jest aktywne albo taki element jest wybrany. Przytrzymaj klawisz polecenia, rysując ścianę, drzwi albo okno, a położy się ono dokładnie poziomo albo pionowo.

9.2 Wymiary, teksty i grafiki

Pod elementami budowlanymi jest sześć wariantów linii wymiarowej: w mm, cm lub m, każdy z jednostką po liczbie albo bez niej. Obok jest zestaw symboli, które nie potrzebują odpowiednika na schemacie, takich jak Gniazdo komunikacyjne (UTP, Tel), Punkt przyłączeniowy, Rozdzielnica, Uziemienie, Czujnik pożarowy, Czujnik ruchu i Głośnik, a także osobne pola tekstowe w trzech wielkościach.

Karta grafik zawiera obrazy takie jak Wanna, Prysznic, Toaleta i Samochód. Karta tekstów zawiera standardowe nazwy pomieszczeń, od Piwnica i Parter do Strych i Ogród.

9.3 Import istniejącego planu

Przez Importuj rysunek wczytujesz istniejący plan budynku jako podkład. Filtr plików pokazuje obrazy (png, jpg, bmp, gif, tiff, wmf), pliki rysunkowe (dwg, dxf, svg) i PDF.

Przy PDF, DWG, DXF lub SVG otwiera się potem okno szczegółów, w którym wybierasz, czego używasz:

• Strona / Układ: strona PDF albo układ CAD.
• Warstwy: zaznacz lub odznacz warstwy rysunku, na przykład aby ukryć wymiarowanie albo meble. Prawy przycisk myszy na liście warstw włącza je lub wyłącza wszystkie naraz; te opcje menu są jeszcze po angielsku.
• Selection: (ta etykieta jest jeszcze po angielsku) wytnij potrzebną część planu.
• Wszystko w tym samym kolorze: rysuje cały plan w jednym kolorze, wybieranym przyciskiem Wybierz kolor....

Zaimportowany plan staje się tłem strony i pozostaje zapisany w pliku Trikkera; pierwotny plik nie jest potem potrzebny. Aby go później poprawić, użyj Edytuj rysunek. Zwykłe obrazy są umieszczane na planie jako figura.

9.4 Umieszczanie symboli ze schematu

Dla każdego obwodu ze Schemat jednokreskowy biblioteka pokazuje kartę z literą obwodu. Wybierz symbol i kliknij plan, aby go umieścić.

Symbole z punktem przyłączenia do ściany (gniazda, gniazda teleinformatyczne, punkty przyłączenia i źródła dźwięku takie jak dzwonek, brzęczyk i syrena) przy umieszczaniu przyczepiają się do pobliskiej ściany i obracają się razem z nią. Inne symbole, takie jak łączniki i głośniki, podążają za siatką.

Symbol staje się niedostępny w bibliotece, gdy tylko został umieszczony tyle razy, ile wymaga schemat. Punkt świetlny o liczbie 3 występuje więc trzy razy w karcie obwodu. Gdy *wszystkie* symbole obwodu są na planie, litera obwodu staje się szara zamiast granatowej, a biblioteka przeskakuje do następnego niepełnego obwodu.

9.5 Obracanie, odbijanie i kolorowanie symboli

Dla każdego umieszczonego symbolu Położenie tekstu decyduje, gdzie stoi oznaczenie obwodu, a Obróć zaznaczone obiekty, Odbij zaznaczone obiekty poziomo i Odbij zaznaczone obiekty pionowo obracają go albo odbijają.

Przycisk koloru (Kolor symboli) otwiera wybór koloru i stosuje kolor do zaznaczenia albo aktywnego narzędzia rysowania. Przez Zablokuj blokujesz umieszczony obraz, zaimportowany plan albo obszar, aby nic nie przesunęło się przez przypadek; Odblokuj zwalnia blokadę.

W trybie wyboru przesuwasz klawiaturą: strzałka przesuwa wybór o jeden krok siatki, Alt i strzałka o jedną dziesiątą tego, Shift i strzałka tylko pierwszy punkt końcowy, a klawisz polecenia ze strzałką tylko drugi punkt końcowy.

9.6 Siatka, przyciąganie i tryb przezroczysty

• Pokaż siatkę pokazuje linie siatki.
• Przyciągaj do siatki ogranicza rysowanie dokładnie do siatki.
• Przyciągaj do ścian sprawia, że końce ścian są magnetyczne, więc łączą się schludnie, a symbole z punktem przyłączenia do ściany zatrzaskują się przy ścianie.

9.7 Odczytywanie paska stanu

U dołu obszaru rysowania pasek stanu pokazuje cztery wymiary elementu, który rysujesz albo wybrałeś: szerokość i długość w mm, kąt w stopniach oraz średnicę w mm przy ścianie zaokrąglonej.

Dopóki żaden element nie jest aktywny, widnieje ---. Wartości zmieniają się na bieżąco w czasie rysowania, więc możesz postawić ścianę na wymiar bez mierzenia potem.

Po prawej stronie tego samego paska jest Na tej stronie: z polami wyboru Opisz literami i Numeruj. Gdy je wyłączysz, na tej stronie znikają litery obwodów albo numery przy symbolach, na przykład na planie, który ma pokazywać tylko układ pomieszczeń.

9.8 Praca z kilkoma stronami

Plan sytuacyjny może mieć kilka stron, na przykład jedną na kondygnację. Przyciski stron są na pasku przycisków u góry:

• Przejdź do poprzedniej strony i Przejdź do następnej strony do przeglądania, z licznikiem pośrodku (na przykład s. 1/3).
• Dodaj i Usuń. Gdy usuwasz stronę, która nie jest pusta, Trikker pyta Ta strona nie jest pusta. Czy usunąć ją wraz z całą zawartością? Pusta strona znika bez pytania, a przy jednej stronie usuwanie nie jest możliwe.
• Zmień układ stron + dodatkowe ustawienia otwiera okno Strony, w którym nadajesz stronom tytuły, zmieniasz ich kolejność i wstawiasz nowe (Wstaw tutaj nową stronę).

9.9 Ustawianie skali

Dla każdej strony oznaczenie skali na planie otwiera okno Skala z dwiema możliwościami:

• Automatycznie dopasowuje plan do arkusza. Symbole zachowują stałą wielkość względem planu, jak w starszych wersjach Trikkera.
• Ręcznie: pozwala wybrać rzeczywistą skalę rysunku, na przykład 1:50, razem z Wysokość symbolu:, z jaką symbole pojawiają się na papierze.

Resetuj przywraca wszystko (Przywróć wszystkie wartości do wartości domyślnych.). Trikker nie ostrzega, gdy plan przy skali ręcznej nie mieści się na arkuszu: sprawdź to w podglądzie wydruku.

Dla każdej strony możesz też zaznaczyć Kompaktowa ramka w oknie Strony: wąski pasek z samym tytułem i numerem strony zamiast pełnej tabelki rysunkowej, dzięki czemu zostaje więcej miejsca na rysunek.

9.10 Pojedyncze symbole

Chcesz umieścić na planie symbole, których nie ma jeszcze na Schemat jednokreskowy? Włącz wtedy w ustawieniach Zezwalaj na dodawanie luźnych symboli na planie sytuacyjnym: na planie sytuacyjnym pojawi się przycisk Pojedyncze symbole. Okno wyjaśnia to tak: Jeśli zaznaczysz tę opcję, możesz dodawać luźne symbole na planie sytuacyjnym. Luźne symbole to symbole, które nie są powiązane z symbolem na schemacie jednokreskowym. Luźne symbole możesz później dodać do schematu jednokreskowego.

Jeśli później narysujesz taki symbol jednak na schemacie, nowy symbol schematu przejmuje istniejące położenie na planie. W trybie Pojedyncze symbole wybierasz symbol z tej samej biblioteki co na karcie Schemat jednokreskowy i klikasz na planie. Na tej karcie kategoria symboli luźnych pokazuje miniaturę planu, z Wybierz poprzedni luźny symbol i Wybierz następny luźny symbol, aby odszukać symbole luźne jeden po drugim.

9.11 Co jest wspólne dla obu rysunków

10. Automatyka domowa

10.1 Kategoria Automatyka domowa

W instalacji automatyki sterowanie nie biegnie klasycznymi przewodami łączeniowymi: przycisk wisi na magistrali albo działa bezprzewodowo, a centrala załącza odbiorniki przez moduły wyjściowe w rozdzielnicy. Na schemacie jednokreskowym nie da się więc odczytać, który przycisk obsługuje który punkt świetlny, bo *nie ma* narysowanego połączenia. Trikker rozwiązuje to za pomocą adresów.

Kategoria Automatyka domowa zawiera wyłącznik z przewodem i modułem do rozpoczęcia obwodu automatyki, osobny symbol modułu, jednostki automatyki (przycisk z jednym, dwoma albo czterema klawiszami, łącznik, gniazdo, punkt świetlny), jednostkę z ekranem dotykowym, zacisk i punkt przyłączenia oraz warianty z przekaźnikiem i ściemniaczem.

10.2 Moduł automatyki

Symbol modułu to prostokąt z jednym punktem zasilania po lewej i wyjściami po prawej; jego wysokość rośnie razem z tym, co pod nim wisi.

• Nazwa modułu wpisuje tekst do symbolu, na przykład nazwę produktu albo Centrala.
• Nazwy wyjść nadaje wyjściom po kolei własne nazwy. Ta nazwa zastępuje wtedy numer kolejny na schemacie.
• Numeruj ustawione na Tak (domyślnie) sprawia, że sam moduł liczy się w numeracji; przy Nie jest pomijany.
• Symbol wejścia i Symbol wyjść rysują symbole napięcia po stronie wejścia i wyjścia, tak że ten sam symbol służy również jako falownik.

10.3 Pasek sterowania

Nad jednostką automatyki wąski pas pokazuje piktogramami, jak dany punkt jest obsługiwany. Cztery właściwości sterują po jednym piktogramie: Przycisk, Bezprzewodowo, Zaprogramowane i Detekcja. Pas rozszerza się w miarę włączania kolejnych.

Pas występuje tylko jako górna część takiego symbolu złożonego. Jego właściwości stoją zwyczajnie w oknie właściwości jednostki.

10.4 Wpisywanie adresów

Niemal każdy symbol odbioru i sterowania oraz każda jednostka automatyki ma właściwości Adres i Funkcja automatyki domowej.

1. Wpisz przy Adres kod adresowy swojego systemu automatyki. To dowolny tekst.
2. Wybierz przy Funkcja automatyki domowej wartość Input dla punktu sterowania albo Output dla odbiornika sterowanego.
3. Nadaj punktowi sterowania i odbiornikom, którymi steruje, ten sam adres.

10.5 Co widać na rysunkach

Na Schemat jednokreskowy adres jest rysowany małą kursywą przy symbolu. Przy symbolu z funkcją Input poniżej pojawia się drugi wiersz w nawiasach ze strzałką, na przykład (→A1, B3): oznaczenia obwodów wszystkich wyjść o tym samym adresie. Tak odczytujesz wprost ze schematu, którymi odbiornikami steruje przycisk.

To odwołanie przelicza się przy każdej zmianie i nie jest zapisywane w pliku, więc nigdy nie może być nieaktualne.

Na Plan sytuacyjny umieszczony symbol pokazuje swój adres tą samą małą kursywą. Dopóki adres jest widoczny, a Położenie tekstu stoi na Automatycznie, symbol pokazuje adres w miejsce oznaczenia obwodu: dla instalacji automatyki mówi to więcej. Chcesz oba? Ustaw Położenie tekstu na stałe położenie.

11. Zestawienie materiałów

11.1 Podgląd zestawienia

Otwórz kartę Zestawienie materiałów. Zestawienie jest w tym momencie odtwarzane z dokumentacji i sortowane alfabetycznie, więc zmiany schematu są w nim od razu. Zestawienie nigdy nie może pozostawać w tyle, bo nie istnieje jako osobna ewidencja.

Dla każdego elementu widzisz rysunek symbolu (opcjonalnie), opis, liczbę i długość w metrach. Kolumna długości jest wypełniona tylko dla przewodów. Przycisk Symbole u góry listy (podpowiedź Symbole w zestawieniu materiałów) decyduje, czy każdy wiersz otrzymuje rysunek; ten wybór jest zapisywany w dokumentacji i obowiązuje także dla eksportu do Excela.

11.2 Co się liczy, a co nie

Wybierz symbol na schemacie i ustaw w oknie właściwości Na zestawieniu materiałów na Tak albo Nie.

• Identyczne elementy są scalane w jeden wiersz z łączną liczbą.
• Jeśli symbol ma właściwość liczby, na przykład gniazdo wielokrotne, ta liczba liczy się zamiast jednej sztuki na symbol. Bezpiecznik topikowy liczy się na biegun.
• Zaimportowany symbol bez Opis na zestawieniu materiałów: nie pojawia się w zestawieniu.
• Umieszczanie albo pomijanie symboli na planie nic w zestawieniu nie zmienia. Liczby pochodzą wyłącznie ze schematu; tylko pojedyncze symbole, istniejące jedynie na planie, liczą się bezpośrednio.

11.3 Sumowanie długości kabli

Wypełnij dla każdego przewodu Długość na schemacie, a w razie potrzeby + dodatkowo na zestawieniu materiałów dla metrów, które chcesz zamówić dodatkowo.

Identyczne przewody trafiają razem do jednego wiersza, a suma jest zaokrąglana w górę do pełnych metrów. To, że zestawienie wypada trochę powyżej sumy wpisanych długości, jest więc zamierzone: zamawiasz w pełnych metrach.

11.4 Eksport do Excela

Kliknij Eksportuj (Eksportuj zestawienie materiałów do pliku Excel). Trikker proponuje nazwę pliku „Zestawienie materiałów - nazwa dokumentacji.xlsx” i zapisuje plik Excela (.xlsx). Przy pustej liście przycisk nic nie robi.

Arkusz nazywa się Zestawienie materiałów i zaczyna się wierszem nagłówka (symbol, tylko gdy lista pokazuje symbole, opis, liczba i długość), po którym następuje jeden wiersz na pozycję. Nad tabelą nie ma danych klienta ani budowy.

12. Drukowanie i PDF

Cała dokumentacja jako jedno zadanie druku, z tabelką rysunkową, podpisami i ciągłą numeracją stron.

12.1 Wybór treści dokumentacji

Wszystko, co dotyczy drukowania, jest na karcie Drukuj. Zaznacz, co ma być w dokumentacji:

• Drukuj schemat jednokreskowy
• Drukuj plan sytuacyjny
• Drukuj listę obwodów
• Drukuj Zestawienie materiałów

Każda strona dostaje u dołu ramkę z ciągłą numeracją stron, dzięki czemu dokumentacja jest rozpoznawalna jako całość. Pełna tabelka rysunkowa jest na wszystkich stronach poza stronami planu sytuacyjnego z Kompaktowa ramka: te pokazują tylko tytuł i numer strony.

12.2 Format papieru

W ramce Format papieru wybierz A4 albo A3. Większe formaty A2, A1 i A0 pojawiają się dopiero po zaznaczeniu Aktywuj duże formaty papieru w ustawieniach.

Drukuje się zawsze poziomo; pionowo nie istnieje. Skala rysunku schematu jest liczona automatycznie i tylko zmniejszana, aby schemat mieścił się na wysokości strony; mały schemat nigdy nie jest powiększany.

12.3 Tabelka rysunkowa

U dołu każdej strony Trikker drukuje ramkę z:

• Lokalizacja instalacji elektrycznej, z danymi klienta i budowy z karty Dokument oraz, jeśli go wypełniłeś, kodem EAN;
• Instalator, z logo zgodnie z wybraną opcją;
• Uprawniony organ kontrolny, gdy tylko jest wypełniony;
• numerem strony i rodzajem strony;
• pieczątkami podpisu właściciela i instalatora;
• opcjonalnie, w ramce Informacje: Data:, Rodzaj prądu:, System sieci:, numerem wersji i Dodatkowe informacje:

Przy Wersja automatyczna: Trikker sam wpisuje czas ostatniej zmiany. Pole jest tylko do odczytu i odświeża się, gdy tylko dokument się zmieni. Przy Wersja ręczna: wpisujesz tekst wersji sam i sam nim zarządzasz.

12.4 Podpisy

W ramce Podpisy ustawiasz Podpis właściciela: i Podpis instalatora: przyciskiem Zmień.... W edytorze możesz wybrać zdjęcie przyciskiem Wybierz plik... i je przyciąć albo narysować podpis samodzielnie przyciskiem Narysuj samodzielnie... (Narysuj swój podpis poniżej:).

Wczytany podpis dopasujesz przyciskami Obróć w lewo, Większy, Ciemniej i Zmień położenie. Brak podpisu usuwa go znowu. Podpisy są drukowane w prawym dolnym rogu każdej strony.

12.5 Podgląd wydruku

U dołu karty, na całą szerokość, jest stale odświeżany podgląd tabelki rysunkowej. Przycisk Podgląd otwiera okno Podgląd wydruku, z przyciskami przewijania, tekstem strony i Drukuj.

Przy dużych dokumentach budowanie podglądu trwa zauważalnie długo, więc pojawia się okno oczekiwania (Proszę czekać ...) z tekstem Podgląd wydruku jest wczytywany. Tego okna nie da się przerwać ani zamknąć; znika, gdy tylko podgląd rzeczywiście jest na ekranie.

12.6 Tworzenie pliku PDF

Przycisk Drukuj tworzy plik PDF. Jest on pobierany z serwera, gdy wybierasz w okienku zapisu, gdzie plik ma trafić, a potem otwierany w twoim domyślnym czytniku PDF. Gdy anulujesz okienko zapisu, nic nie zostaje zapisane. To samo działa z okna Podgląd wydruku.

12.7 Podział schematu na arkusze

Szeroki schemat rzadko mieści się na jednym arkuszu. Wybierasz, jak zostanie podzielony:

• Automatycznie podziel na strony skaluje schemat do wysokości strony i sam wybiera pionowe linie cięcia, zawsze tam, gdzie żaden symbol nie zostaje przecięty. Symbole połączone bezpośrednio, na przykład łącznik i jego punkt świetlny, zostają razem na jednym arkuszu.
• Ręcznie podziel na strony pozwala ustalić miejsca cięcia: ustaw przy pierwszym symbolu nowego arkusza właściwość Rozpocznij na nowej stronie na Tak. Skala druku jest wtedy dostrojona do najszerszej części i do wysokości strony.

Także przy podziale automatycznym Rozpocznij na nowej stronie jest respektowane: tam i tak zaczyna się nowy arkusz, a automatyczne linie cięcia dopełniają resztę.

12.8 Znaki wodne

13. Eksport do Niko i Home Center

13.1 Okno eksportu

Eksportuj otwiera okno Eksportuj do zewnętrznego oprogramowania. Wybierz format. Twój plik .trik nie zostanie zmieniony. Wybierasz jeden z trzech formatów, a okienko zapisu otwiera się dopiero *po* tym wyborze. Gdy klikniesz Anuluj, eksport kończy się natychmiast: bez okienka zapisu, bez pliku.

13.2 Niko Home Control

Niko Home Control 2 daje Obraz rzutu kondygnacji dla NHC 2 — zalecany dla nowych instalacji, a Niko Home Control 1 Obraz rzutu kondygnacji dla NHC 1 — wyłącznie dla starszych instalacji. Wynikiem jest jeden obraz PNG wszystkich stron planu sytuacyjnego, w granicach narzuconych przez Niko.

Eksportowane są tylko strony planu sytuacyjnego, nie Schemat jednokreskowy. Jeśli twoja dokumentacja nie ma żadnej strony planu z zawartością, ten eksport kończy się po cichu, bez komunikatu: najpierw narysuj coś na co najmniej jednej stronie.

13.3 Home Center

Home Center Eksportuje cały projekt do pliku projektu Home Center. Pakiet zawiera dla każdej strony obraz w trzynastu rozmiarach (od 640x480 do 1920x1200) oraz dla każdego rozmiaru listę umieszczonych symboli z ich typem, adresem i położeniem. Jeśli symbol nie ma własnego adresu, przekazywany jest adres symbolu nadrzędnego.

W przeciwieństwie do Niko pakiet zawiera też kopię całego dokumentu, czyli łącznie z Schemat jednokreskowy.

14. Kopie zapasowe i odzyskiwanie

14.1 Ustawianie kopii automatycznych

W czasie rysowania Trikker automatycznie przechowuje kopie zapasowe twojego dokumentu, jako pliki z rozszerzeniem .trikback. To twoja siatka bezpieczeństwa przy awarii, przerwie w zasilaniu albo uszkodzonym pliku.

Otwórz Ustawienia (na dole karty Dodatki) i wybierz Kopie zapasowe na liście po lewej. Znajdziesz tam przełącznik z tekstem Automatycznie zapisuj kopię zapasową mojego dokumentu (wyłączony: Kopie zapasowe wyłączone), odstęp (co ... minut) oraz folder docelowy (w folderze), z Wybierz folder i Otwórz folder. Odstęp i folder możesz zmienić tylko wtedy, gdy przełącznik jest włączony.

Domyślnie funkcja jest włączona, działa co 5 minut i zapisuje do folderu Trikker Backups w twoich Dokumentach. Odstęp pozostaje między 1 a 20 minutami.

14.2 Co jest zapisywane

Trikker tworzy kopię przy każdym odstępie, ale tylko wtedy, gdy dokument zmienił się od poprzedniej. Jeśli nic się nie zmieniło, identyczna kopia nie jest zapisywana.

Kopia jest tworzona także wtedy, gdy zapisujesz zmieniony dokument, i przy zamykaniu zmienionego dokumentu, jeszcze przed pytaniem o zapis, chyba że zawartość jest identyczna z ostatnią kopią. Nazwa ma stały wzór: Backup - 2026-08-31 14.05.33 - Mój dom.trikback. Dokument, który nigdy nie był zapisany, nazywa się Nowy dokument.

14.3 Przywracanie kopii

1. Kliknij Otwórz.
2. Wybierz w okienku plików typ kopie automatyczne. Domyślnie stoi na plikach Trikkera.
3. Przejdź do folderu kopii. Nie wiesz, gdzie jest? Użyj Otwórz folder w Kopie zapasowe w ustawieniach.
4. Otwórz wybrany plik. Jeśli jest ich kilka, weź najpóźniejszy czas w nazwie.
5. Dokument otwiera się jak zwykły dokument; na pasku tytułu widnieje Automatyczna kopia zapasowa z czasem.
6. Kliknij Zapisz. Trikker pyta o nazwę i miejsce dla nowego pliku Trikkera.

14.4 Plik, który się nie otwiera

Jeśli otwarcie pliku .trik się nie udaje, Trikker zgłasza Wybrany plik nie mógł zostać wczytany. w oknie Trikker - Wczytywanie nie powiodło się. Przywróć wtedy najnowszą kopię jak wyżej i zapisz ją pod nową nazwą.

Jeśli dokument powstał w innej wersji programu, Trikker już przy otwarciu odkłada po cichu dodatkową kopię pierwotnego pliku. Leży ona w folderze AutoBackup/OtherVersion w folderze użytkownika programu, z podfolderem na każde przejście między wersjami.

15. Ustawienia

15.1 Otwieranie okna

Kliknij Ustawienia (Ustaw preferencje osobiste) na dole karty Dodatki. Okno Ustawienia otwiera się z listą kart po lewej: Język, Użytkownik, Instalator, Organ kontrolny, Schemat jednokreskowy, Plan sytuacyjny, Biblioteka, Kopie zapasowe i Prywatność.

To, które karty widzisz, zależy od twojej licencji. Użytkownik pojawia się tylko przy licencjach z kilkoma użytkownikami imiennymi albo z dowolnymi użytkownikami.

15.2 Język programu

Na karcie Język przy Język: jest lista rozwijana. Trikker jest dostępny w sześciu językach; każda pozycja stoi tam w swojej własnej pisowni, z francuską i angielską obok:

Nederlands / Néerlandais / Dutch, Français / Frans / French, English / Anglais / Engels, Deutsch / Allemand / Duits, Polski / Polonais / Pools, Română / Roumain / Roemeens

Gdy tylko wybierzesz inny język, okno ustawień tłumaczy się od nowa. Okno główne podąża za nim, gdy klikniesz OK; przy Anuluj zostaje stary język. Ponowne uruchomienie nie jest potrzebne. Przy OK otwarty dokument przejmuje język programu jako język dokumentu, a opis miejsca instalacji zostaje zastąpiony standardowym tekstem w tym języku.

15.3 Wartości domyślne nowych symboli

Karta Biblioteka zawiera ramkę Wartości domyślne. To wartości, którymi przygotowywane są symbole z biblioteki i schemat początkowy nowego dokumentu. Ustaw je raz według swojego sposobu pracy, a każdy nowy symbol będzie je otrzymywać automatycznie.

Grupa Nowy dokument określa schemat początkowy każdego nowego dokumentu. Główny wyłącznik różnicowoprądowy otrzymuje zawsze przynajmniej 40 A, nawet jeśli ustawisz wartość niższą. Przy Czułe wyłączniki różnicowoprądowe wpisujesz, ile czułych wyłączników 30 mA, każdy z własną rozdzielnicą, stoi w rozdzielnicy od początku; zakres to 0 do 10.

15.4 Prywatność

Karta Prywatność zawiera dwie opcjonalne zgody z drugiego okna startowego. Wyjaśnienie nad polami wyboru Trikker pobiera online, w języku programu; bez internetu pojawia się Nie udało się wczytać tekstu. Spróbuj ponownie później.

• Wyrażam zgodę na wykorzystanie tych planów do analizy użytkowania w celu ulepszenia programu Trikker.
• Wyrażam zgodę na wykorzystanie tych planów do trenowania przyszłych modeli AI.

Obie są domyślnie wyłączone, niezależne od siebie, niczego nie blokują i są przechowywane osobno dla każdego użytkownika komputera. Zmienia się je tutaj jak każde inne ustawienie: przyciskiem Anuluj zmiana przepada, przyciskiem OK zostaje zastosowana.

To, że Trikker tworzy plik PDF na swoich serwerach, jest powiadomieniem, a nie wyborem. Dopóki go nie potwierdzisz, nie możesz drukować, a powiadomienie pojawia się przy każdej próbie drukowania. Linkiem Przeczytaj powiadomienie ponownie czytasz je tutaj ponownie i, jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, możesz je potwierdzić; jak każda zmiana tutaj, zostaje to zastosowane przyciskiem OK.

15.5 Pozostałe karty

• Użytkownik twoja nazwa, którą wybierasz z licencji albo wpisujesz samodzielnie. Jeśli nazwa jest pusta, Trikker pokazuje komunikat Imię i nazwisko jest wymagane i okno się nie zamyka.
• Instalator twoje Logo i Podpis. Na górze stoją nazwa i numer przedsiębiorstwa z twojej licencji; adresu i danych kontaktowych nie edytujesz tutaj, wydruk zawsze używa tych z twojej licencji.
• Organ kontrolny Domyślny organ kontrolny dla nowego dokumentu, aby każda nowa dokumentacja zaczynała się od niego.
• Schemat jednokreskowy Rozmiar punktów przyłączeniowych, z suwakiem i podglądem.
• Plan sytuacyjny ramka Pojedyncze symbole z Zezwalaj na dodawanie luźnych symboli na planie sytuacyjnym oraz Aktywuj duże formaty papieru dla formatów większych niż A3.
• Kopie zapasowe automatyczne kopie zapasowe: włączone lub wyłączone, odstęp (od 1 do 20 minut) i folder, zobacz Ustawianie automatycznych kopii zapasowych.

15.6 Gdzie przechowywane są ustawienia

Twoje ustawienia leżą osobno dla każdego użytkownika komputera w pliku Instellingen.xml, w folderze %APPDATA%\Bluebits\Trikker w Windows i ~/Library/Application Support/Bluebits/Trikker w macOS. Jest w nim wszystko powyżej, wraz z twoim logo i podpisami. W tym samym folderze leżą też twoje ulubione, lista organów kontrolnych, pobrane aktualizacje i dodatkowe kopie tworzone przy przejściu między wersjami.

Ustawienia są zapisywane, gdy tylko klikniesz OK w oknie ustawień. Zmiany, które odrzucisz przyciskiem Anuluj, nie są zachowywane.

16. Internet i praca bez sieci

16.1 Co przechodzi przez internet

• Licencja. Przy aktywacji, a potem regularnie, Trikker sprawdza twoją licencję na naszym serwerze.
• PDF twojej dokumentacji. Powstaje na serwerach Trikkera, więc drukowanie wymaga połączenia i potwierdzonego powiadomienia.
• Sprawdzanie aktualizacji, przy uruchamianiu.
• Statystyki użycia i błędów, przy uruchamianiu i przy błędach programu, bez twoich dokumentów. Plan, który drukujesz, trafia natomiast na serwer (zobacz wyżej); zachowanie go do analizy lub treningu AI odbywa się tylko za twoją zgodą w Prywatność. Co dokładnie w nich jest, przeczytasz w polityce prywatności.
• Wyjaśnienie i powiadomienie w Prywatność. Te teksty Trikker pobiera online; bez internetu stoi tam Nie udało się wczytać tekstu. Spróbuj ponownie później.
• Adresy internetowe i lista organów kontrolnych. Przyciski do strony internetowej najpierw pytają o aktualny adres; jeśli się to nie uda, Trikker używa stałego adresu.

16.2 Co zostaje na komputerze

Twoje rysunki. Dokumentacja to plik, który zapisujesz, gdzie chcesz, na własnym komputerze. Tylko drukowanie wysyła plan tymczasowo na serwer Trikkera, aby utworzyć PDF.

Twoje ustawienia. Zostają na twoim komputerze i nie są synchronizowane między komputerami.

16.3 Praca bez internetu

Bez internetu rysowanie po prostu trwa dalej: rysowanie, zapisywanie i eksport do Niko lub Home Center działają całkowicie offline, a Trikker przez pewien czas uruchamia się jako pełna wersja.

Dwie rzeczy nie działają offline: tworzenie PDF i odnowienie licencji. Sprawdzanie aktualizacji jest po cichu pomijane; komunikaty statystyczne, których nie można wysłać, są przechowywane i ponawiane później.

Jeśli jesteś offline zbyt długo, Trikker wraca do wersji demo. Gdy tylko pojawi się połączenie, wystarczy Sprawdź połączenie na karcie Dodatki, aby przywrócić pełną wersję. Ten przycisk pojawia się, gdy połączenie z serwerem licencji się nie powiodło.

17. Skróty klawiaturowe

17.1 Klawisz polecenia

Trikker nigdy nie wiąże swoich skrótów z samym fizycznym klawiszem Ctrl. Każdy skrót używa klawisza polecenia, czyli Ctrl w Windows i Command w macOS. Tabele poniżej podają więc Ctrl; na Macu czytaj Command.

17.2 Skróty ogólne

17.3 Skróty przy rysowaniu

Klawisz	Co robi	Gdzie
Ctrl + D	Włącz tryb rysowania	oba rysunki
Ctrl + E	Włącz tryb zaznaczania	oba rysunki
Ctrl + L	Rysuj symbole, które nie mają powiązania ze schematem jednokreskowym	plan
Delete albo Backspace	Usuwa wybór	oba rysunki
Ctrl + C	Kopiuj	oba rysunki
Ctrl + X	Przenieś	schemat
Ctrl + V	Wklej	plan
Ctrl + A	Zaznacza wszystko	plan
Ctrl + ← albo →	Przesuwa wybrany symbol o jedno miejsce	schemat
Esc	Przerywa bieżące działanie	plan
←↑↓→	Przesuwa wybór	plan
Shift + ←↑↓→	Przesuwa tylko pierwszy punkt końcowy	plan
Ctrl + ←↑↓→	Przesuwa tylko drugi punkt końcowy	plan
Przytrzymany Alt	Przesuwa co jedną dziesiątą kroku	plan
Przytrzymany Ctrl	Trzyma się osi głównej przy przeciąganiu	oba rysunki
Shift i klik prawym	Obraca rozmieszczenie tekstu	plan
Ctrl i klik prawym	Obraca rozmieszczenie adresu	plan
Kółko myszy	Powiększ lub pomniejsz	oba rysunki
Shift i kółko myszy	Przewija poziomo	oba rysunki
Ctrl i kółko myszy	Przewija pionowo	oba rysunki
Spacja i przeciąganie	Przesuwa obszar rysowania	oba rysunki

17.4 Klawisze, których Trikker nie używa

18. Rozwiązywanie problemów

18.1 Częste pytania

Co widzisz	Dlaczego	Co robisz
Symbol nie daje się przeciągnąć na wolne miejsce na Schemat jednokreskowy.	Układ jest tam w pełni automatyczny; swobodne rozmieszczanie nie istnieje.	Użyj Przenieś, aby przyłączyć go do innego punktu wstawiania, albo przycisków kolejności.
Cały schemat przesuwa się po małej zmianie.	Każda zmiana każe Trikkerowi przeliczyć cały układ.	Zachowanie normalne. Kolejność i treść pozostają.
Nie pojawiają się punkty wstawiania.	Symbol nie może tam być przyłączony albo wersja demonstracyjna jest przy granicy 5 obwodów.	Wybierz odpowiedni punkt przyłączenia, w razie potrzeby włącz Rysowanie swobodne albo aktywuj licencję.
Wklejanie nie działa na Schemat jednokreskowy.	Nie ma tam przycisku wklejania; kopia leży w bibliotece.	Wybierz ją w Ostatnio kopiowane symbole i kliknij punkt wstawiania.
Litery obwodów zmieniają się po edycji.	Numeracja zawsze podąża za kolejnością schematu.	Nadaj obwodom, które mają zachować literę, Stałe oznaczenie obwodu.
Kodu EAN nie ma na wydruku.	Pole zawiera jeszcze wartość przykładową EAN 54144.	Wpisz prawdziwy kod na karcie Dokument.
Brakuje A2, A1 i A0 w formatach papieru.	Aktywuj duże formaty papieru jest wyłączone.	Zaznacz tę opcję w ustawieniach.
Druk się nie zaczyna.	Komputer nie ma internetu albo nie potwierdziłeś jeszcze powiadomienia.	Połącz się z internetem i potwierdź powiadomienie przyciskiem Rozumiem; przeczytasz je ponownie na karcie Prywatność. Drukarka nie jest potrzebna.
Nowe wartości domyślne nie pojawiają się na schemacie.	Wartości domyślne działają tylko w przód.	Zmień istniejące symbole osobno albo umieść je ponownie.
Wszystkie ustawienia wróciły nagle do domyślnych.	Instellingen.xml nie dał się odczytać przy uruchomieniu; Trikker startuje wtedy bez komunikatu ze świeżymi wartościami domyślnymi.	Zamknij Trikkera i odłóż na miejsce zachowaną kopię tego pliku.
W przywróconej kopii brakuje ostatnich zmian.	Kopie działają co odstęp i tylko wtedy, gdy były zmiany.	Ustaw w razie potrzeby krótszy odstęp; minimum to 1 minuta.
Pozornie pusta strona planu nie daje się usunąć.	Leżą na niej jeszcze niewidoczne umieszczenia usuniętych już symboli schematu.	Usuń stronę przez Strony: to okno samo porządkuje niewidoczne resztki, dzięki czemu pustą stronę można usunąć.

Więcej pytań i odpowiedzi jest w często zadawanych pytaniach.

18.2 Nieoczekiwany błąd

Gdy naprawdę coś pójdzie źle, Trikker zgłasza W programie wystąpił nieoczekiwany błąd! i zapisuje plik tekstowy ze szczegółami na twoim pulpicie.

Prześlij ten plik jako załącznik: zawiera dokładnie to, czego potrzebujemy, aby usunąć błąd w następnej wersji. Spróbuj potem jeszcze zapisać dokument i uruchom Trikkera ponownie.

18.3 Prośba o pomoc

• Sprawdź sam. Często zadawane pytania obejmują pytania, które otrzymujemy najczęściej.
• Zarządzaj licencją. W portalu klienta widzisz swoje licencje i abonamenty oraz sam zmieniasz adres, adres e-mail i numer telefonu. Nazwę firmy i numer przedsiębiorstwa zmieniamy dla ciebie my.
• Skontaktuj się z nami. Użyj formularza kontaktowego albo napisz na info@trikker.be. Podaj swój ID komputera:, a przy błędzie plik tekstowy z pulpitu.
• Pomoc zdalna. Przyciskiem Pomoc zdalna na karcie Dodatki otwierasz stronę wsparcia, z której pobierasz program, który po twojej zgodzie pozwala nam patrzeć razem z tobą na twój ekran.